Weihnachten im Schatten der Krise - Χριστούγεννα στη σκιά της κρίσης

Besteuert sie! Nur so könnte es Griechenland endlich besser gehen.

Als Griechin, die in Deutschland lebt und brav ihre Steuern zahlt, gehörte ich auch zu denjenigen, die in den vergangenen Wochen dem erweiterten Rettungsschirm zustimmten. „Ohne gemeinsame Anstrengung aller Länder der Euro-Zone droht der Zerfall der gemeinsamen Währung mit weitreichenden Folgen für Wohlstand und Beschäftigung“, schrieben die deutschen Gewerkschaften. Ich kann mich dem nur anschließen und betonen: Wir müssen für unsere gemeinsame Zukunft Stärke entwickeln. Im Gegenfall spricht man von einer ungeordneten Insolvenz, die katastrophal auf die anderen Euro-Staaten auswirken würde. Nur Betrüger und Spekulanten profitieren von einer Staatsverschuldung. Das sollte man unbedingt vermeiden.  
Das Gegenargument dazu lautet: Warum soll Griechen-land „wieder“ Geld von uns bekommen? Es ändert sich doch nichts! Moment… Erstens bezahlt Deutschland nicht. Deutschland haftet, da das hochverschuldete Griechenland kreditunwürdig ist. Zweitens kann man von einer ganzen Gesellschaft nicht erwarten, sich so schnell umzustrukturieren. Alles braucht seine Zeit. Was geschah damals in der ehemaligen DDR? Wie lange hat es gedauert, bis sich die Bürger den neuen Bedingungen angepasst haben? Fakt ist, dass dem griechischen Volk, das übermenschliche Anstrengungen macht, Enormes zugemutet wurde. Wie der griechische Ministerpräsident vor dem Industrieverband BDI betont hat, habe Griechenland 2010 sein Defizit gewaltig reduziert. Zum Vergleich: „Deutschland hätte dafür 125 Milliarden Euro sparen müssen“, so Papandreou. Und das erreichte ein Land, in dem exklusiv die Armen die Zeche zahlen…  

Griechen: die Schüler in der letzten Reihe
Was man aber trotzdem spürt, ist ein großer Druck auf die Griechen. Sie sollten schnellstmöglich „ihre Hausaufgaben machen“. Griechenland ist also ein schlechter Schüler, dem Europas beste Schüler gerne mal einen Denkzettel verpassen. Und zwar auf eine unpädagogische Art. Wie jedoch der griechische Regierungschef warnte, „wird aus dieser Krise keine Chance, wenn Menschen nur Bestrafung und Verachtung spüren“.  
Bis jetzt wurden fast nur Ängste und Misstrauen geschürt. Das ist für keinen hilfreich. Unser Ziel ist es also: Kein Platz für Populismus! Gerade in Deutschland sollte man aufgrund der historischen Erfahrung so etwas verhindern.  

Griechische Regierungsmänner: zu unfähig, um große Fische zu fangen!
Seit eineinhalb Jahren steht unser Land im Mittelpunkt aller Ereignisse. Ständig wird darüber geschrieben, gestritten und analysiert. Die griechische Bevölkerung ist frustriert. Vor allem empfinden die Menschen starke soziale Ungerechtigkeit. Doch was muss endlich geschehen? Wie unsere Grafikerin Liza Panteliadou (siehe Titelbild) und unsere Autorin Konstantina Rapti (siehe nächste Seite) zeigen, ist die Steuerhinterziehung der Reichen und deren Begünstigung durch die Regierenden das größte Problem. Eigentlich handelt es sich um ein weltweites Phänomen. In Griechenland ist es aber so, dass die Regierung nie dazu fähig war, die Reichen, die ihr Vermögen außer Landes schaffen, zu „entdecken“ und sie zur Kasse zu bitten. Zahlreiche Selbständige haben in Griechenland nie Steuern bezahlt. Die Last trägt ausschließlich der kleine Mann.
Hier würde ich gerne auf ein paar Daten, die im Magazin Stern veröffentlicht wurden, verweisen: „Laut Steuerakten haben nur 20.000 Selbstständige ein Einkommen von mehr als 100.000 Euro im Jahr, und nur 73 versteuern ein Einkommen von mehr als einer Million Euro. Die Mehrheit, etwa 700.000, zahlt keinen Cent, weil ihr Einkommen angeblich unter 12.000 Euro liegt. Experten schätzen den Schaden durch Steuerbetrug der Selbstständigen auf 15 Milliarden Euro im Jahr. Allein das würde reichen, um das jährliche Staatsdefizit zu decken. Würden auch noch die Reeder ihr Einkommen im Land versteuern, kämen schätzungsweise  weitere 20 Milliarden hinzu. […] Das Vermögen von Griechen bei Schweizer Banken wird auf 600 Milliarden Euro geschätzt“ (J. Rienhardt: „Wer zahlt?“, in: Stern, NR. 39, S.128, 130). 

Hellas, das „Land des Lichtes“
Eine harte Arbeit steht uns also bevor. Wir müssen uns organisieren, das notwendige "Know-how" erwerben, Steuerhinterziehung und Korruption bekämpfen und den Verwaltungsapparat abbauen. Abgesehen davon müssen wir folgende Arbeiten durchführen: Öffnung von rund 160 bisher „geschlossenen Berufen“, Privatisierungen, Nutzung des Erzvorkommens von Chalkidiki und anderer Rohstoffe und das Investieren der rund 15 Milliarden Euro aus Strukturfonds der EU, die bis 2013 nach Griechenland fließen werden, in erneuerbare Energien. Hellas, das „Land des Lichtes“, kann zum Stromexporteur werden!

„Geia mas!“ - Armes Griechenland, wie viele haben einen Grund zu feiern, während Du harte Zeiten durchmachst…   
Die oben erwähnten Fakten werden nur in der Qualitätspresse erwähnt. Dagegen sehen wir, wie Bürger der untersten Volksschicht leicht zu Opfer einer Hetzkampagne der populistischen Presse werden. Während dem griechischen Volk ein steiniger Weg bevorsteht, reiben sich andere die Hände in der Hoffnung auf einen Verkauf ihrer Propaganda-Produkte. Wie gefährlich und „pervers“ kann das nur sein? So könnte man all diese fremdenfeindlichen Äußerungen aus beiden Seiten begründen. Aber wie Sokrates sagte, ist Tugend nur „eine Sache des Wissens“. 

Wie viele Deutsche wissen, dass ihr Land aus dieser Schuldenkrise profitiert? Letztens musste der Bund für eine zehnjährige Bundesanleihe nur noch 1,8 Prozent Zinsen zahlen. Man leiht sich also billiges Geld mit rekordniedrigen Zinsen am Kapitalmarkt, verleiht das gleiche Geld an Griechenland und kassiert 6 bis 7 Prozent. Und dieses Geld wird zurückgezahlt. Ich möchte optimistisch bleiben…  

Φορολογείστε τους! Πώς να ανασάνουμε αλλιώς;

Αδυναμία, ανικανότητα, απροθυμία; Όποιος και να είναι ο λόγος που οι αρχηγοί κρατών δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν άμεσα και αποτελεσματικά τα ελλείμματα και να διασφαλίσουν, αλλά και να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: καταιγίδα φορολογικών μέτρων προς μισθωτούς και συνταξιούχους. Συνήθης και εύκολη μεν, καταστροφική δε για τους πολίτες τακτική. Η ψαλίδα ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη, οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι, ενώ οι φτωχοί φτωχότεροι. Η μεσαία τάξη κοντεύει πια να αφανιστεί από τον κοινωνικό χάρτη και να γίνει ένα με τους φτωχούς. Μα καλά, αναρωτιέται κανείς, γιατί δε φορολογούν πιο αυστηρά τους πλούσιους;

Ένα οδοιπορικό σε πέντε χώρες...

Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής
Στη χώρα των ίσων ευκαιριών, της αξιοκρατίας και του αμερικανικού ονείρου οι άποροι και οι άνεργοι πληθαίνουν και οι πολιτικοί χρονοτριβούν συζητώντας πώς θα μειώσουν το έλλειμμα, το οποίο ανήλθε στα 1,284 τρισ. δολάρια, ήτοι στο 8,5% του ΑΕΠ.

Οι 400 πιο πλούσιοι των ΗΠΑ διαθέτουν περισσότερα χρήματα απ’ ό,τι το 60% του συνόλου των μισθωτών που είναι περισσότεροι από 180 εκατομμύρια πολίτες. Τι περιμένει λοιπόν η κυβέρνηση και δεν τους φορολογεί πιο αυστηρά; Οι σημαντικότεροι λόγοι είναι δύο. Αφενός, φοβάται ότι οι οικονομικά εύρωστοι θα πάρουν τα «κουβαδάκια» τους και θα πάνε σε άλλη παραλία να τα αδειάσουν, όπως σε εκείνες των φορολογικών παραδείσων. Αφετέρου, η διαπλοκή στο αμερικανικό Κογκρέσο και τα συγκρουόμενα συμφέροντα στέκονται εμπόδιο σε τέτοιου είδους αποφάσεις. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι ικανά πρώην στελέχη ιδιωτικών κολοσσών έχουν λάβει θέση σε επιτροπές δίπλα σε αμερικανούς βουλευτές ως σύμβουλοι ή ότι όσοι βουλευτές δεν επανεκλέγονται, βρίσκουν δουλειά σε αντίστοιχες θέσεις εταιριών.

Παρ’ όλα αυτά ο 80χρονος δισεκατομμυριούχος και μεγαλοεπενδυτής Γουόρεν Μπάφετ  με άρθρο του στους «New York Times» τόλμησε να ζητήσει  περισσότερη φορολόγηση για τους πλούσιους, οι οποίοι έχουν υπερβολικές, όπως λέει, φοροαπαλλαγές.

Αναφέροντας μάλιστα τη δική του περίπτωση, υπολόγισε ότι πλήρωσε το 2010 σε φόρους μόλις το 17,4% των εισοδημάτων του, την ίδια στιγμή που οι συνεργάτες του πλήρωσαν από 33% μέχρι 41%. Ο κ. Μπάφετ προτείνει να αυξηθεί ο φορολογικός συντελεστής για όσους κερδίζουν πάνω από ένα εκατομμύριο δολάρια το χρόνο· εισόδημα που δήλωσαν 236.000 Αμερικανοί το 2009.
Αγγλία
Οι πολίτες πείστηκαν από το συντηρητικό Ντέιβιντ Κάμερον για τα μέτρα λιτότητας ως αναγκαίο κακό για να μη γίνει η Βρετανία Ελλάδα. Άρχισε λοιπόν να «κουρεύει» επιδόματα ανεργίας, αναπηρίας και στέγασης. Τα ποσοστά ανεργίας είναι ιδιαίτερα υψηλά στις ηλικίες κάτω των 25 ετών. Σύμφωνα με το BBC, στις ηλικίες 16-24 ετών αγγίζει το 20,3%, ενώ ο αριθμός των ημιαπασχολούμενων ανήλθε στα 1,16 εκατ., αριθμός που αντιστοιχούσε στο 1992.

Στο μεταξύ  αναμένεται να εμφανιστούν τα επόμενα 15 χρόνια φαινόμενα εσωτερικής μετανάστευσης, αφού τα ενοίκια στα υποβαθμισμένα προάστια του Λονδίνου καθώς και σε ολόκληρες πόλεις του αγγλικού νότου θα καταστούν άπιαστα για όσους λαμβάνουν το κρατικό επίδομα στέγασης.

Ο προηγούμενος πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν, εκτός από τα σχέδια διάσωσης των τραπεζών, σκόπευε να αυξήσει τη φορολογία στους πολύ πλούσιους. Μετά έχασε τις εκλογές. Τυχαίο;

Γερμανία
Η πιο ισχυρή οικονομικά χώρα της Ε.Ε. έχει να αντιμετωπίσει ένα γερασμένο πληθυσμό με μηνιαίο εισόδημα κάτω των 900 ευρώ και μάλιστα στις ηλικίες 55-65. Μία άλλη «επισφαλής» ομάδα είναι αυτή των ηλικιωμένων ελεύθερων γυναικών. Παράλληλα, σύμφωνα με τη Γερμανική Ένωση Προστασίας του Παιδιού, 2,6 εκατομμύρια παιδιά ζουν κάτω από τα όρια της φτώχειας. Όσο για τα ποσοστά ανεργίας, αυτά μπορεί να έχουν υποχωρήσει, αλλά οι ελαστικές μορφές εργασίας και οι χαμηλοί μισθοί που λαμβάνουν όσοι αναζητούν εργασία και βρίσκουν μοναδική διέξοδο στις εταιρίες ενοικιαζόμενων εργαζομένων, με μισθούς ύψους 600 ευρώ στην καλύτερη περίπτωση, φανερώνουν την εικόνα ενός κράτους που σκεπάζει τα προβλήματα κάτω από το χαλί. Αυτό που ίσως να κρατά ακόμα όρθιους τους πολίτες είναι οι κοινωνικές παροχές όπως τα επιδόματα ανεργίας, στέγασης και απορίας.

Αξιοσημείωτη είναι όμως η πρωτοβουλία του συνταξιούχου γιατρού Dieter Lehmkuhl που ανέβασε στο Διαδίκτυο μία αίτηση που έχουν υπογράψει 44 άνθρωποι με μεγάλη περιουσία οι οποίοι ζητούν από την καγκελάριο Α. Μέρκελ να φορολογήσει την περιουσία των πλουσίων. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, αν τα 2,2 εκατομμύρια Γερμανοί με περιουσία πάνω από 500.000 ευρώ έδιναν για δύο χρόνια μία ετήσια εισφορά ίση με το 5% της περιουσίας τους, θα μαζεύονταν στα κρατικά ταμεία 100 δισ. ευρώ.

Γαλλία
Το πρόβλημα της έλλειψης απασχόλησης πλήττει και τη Γαλλία με το ποσοστό ανεργίας να έχει φτάσει στο 9,7% στο α' τρίμηνο του έτους, ενώ για τους νέους κάτω των 24 ετών η ανεργία εκτινάχτηκε στο 23,7%. Η κυβέρνηση του Νικολά Σαρκοζί, μετά την ψυχρολουσία των φημών ότι θα μπορούσε να υποβαθμιστεί η πιστοληπτική ικανότητα του κράτους, άρχισε τις συζητήσεις για λήψη μέτρων προκειμένου η χώρα να παραμείνει οικονομικά δυνατή.

Σημαντική είναι βέβαια η πρωτοβουλία 16 στελεχών εταιριών, οι οποίοι με επιστολή τους στο γαλλικό περιοδικό «Nouvel Observateur» ζητούν τη θέσπιση μιας «ειδικής συνεισφοράς» που θα έχει στόχο τον πλούτο, χωρίς όμως να πλήττει τις ροές κεφαλαίων.

Όπως τονίζουν, θεωρούν αναγκαίο να συνεισφέρουν, δεδομένου ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα της Γαλλίας και οι προοπτικές επιδείνωσης του χρέους της εγκυμονούν κινδύνους για την ίδια και για την Ευρώπη. Η Γαλλίδα υπουργός Προϋπολογισμού Βαλερί Πεκρές δήλωσε πως η κυβέρνηση εξετάζει την προοπτική να επιβάλει νέα συνεισφορά σε όσους φορολογούμενους κερδίζουν περισσότερα από 1 εκατ. ευρώ ετησίως.

Ελλάδα
Υπό τη σκέπη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου η Ελλάδα βρίσκεται σε «ειδικό καθεστώς» και εκτελεί πλέον αποφάσεις όχι μόνο με σκοπό τη μείωση του ελλείμματος, αλλά και για να εισπράξει την επόμενη δόση του δανείου. Η κυβέρνηση ξεκίνησε από την εύκολη λύση. Την περικοπή των μισθών των υπαλλήλων στο δημόσιο τομέα και των ήδη πενιχρών - για την πλειοψηφία - συντάξεων ακολούθησε η απόφαση που έδωσε το ελεύθερο στον ιδιωτικό τομέα για απολύσεις και ατομικές συμβάσεις εργασίας. Η μαύρη εργασία είναι ανεξέλεγκτη, η επίσημη ανεργία έφτασε στο 16,6%, ενώ η ΓΣΕΕ εκφράζει φόβους ότι το 2012 από τους περίπου 700.000 άνεργους σήμερα, ο αριθμός θα εκτοξευθεί στο 1.200.000. Επιπλέον, η αγοραστική δύναμη των πολιτών έπεσε σε επίπεδα 1960.

Το οικονομικό επιτελείο ετοιμάζει μια πιο δίκαιη φορολογία, καθώς από τα 100 δισ. ευρώ δηλωμένων εισοδημάτων μόνο τα 30 δισ. ευρώ και τα υπόλοιπα 70 δισ. ευρώ απαλλάσσονται νομίμως, σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Οικονομικών κ. Βενιζέλο. Ο ακριβής αριθμός των πλουσίων είναι δύσκολο να προσδιοριστεί, αφού πολλοί φοροδιαφεύγουν. «Υπολογίζονται στις περίπου 5.000», όπως είπε ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κ. Φλωρίδης.

Περίπου 2 εκατομμύρια πολίτες ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, αλλά ο πραγματικός αριθμός των φτωχών παραμένει άγνωστος, καθώς πολλοί μετανάστες είναι αδήλωτοι και ζουν σε συνθήκες εξαθλίωσης. Αυτό όμως που πρέπει να θορυβήσει τους αρμόδιους είναι ότι πέρυσι για πρώτη φορά, λόγω οικονομικών προβλημάτων, Έλληνες γονείς (μονογονεϊκές κυρίως οικογένειες) ζήτησαν από τα παιδικά χωριά SOS να φιλοξενήσουν τα παιδιά τους και αιτήσεις υποβάλλονται και φέτος. Σημειωτέον: στην Ελλάδα δε δίνεται επίδομα στέγασης, ούτε επίδομα για το πρώτο και δεύτερο παιδί. Μάλιστα το επίδομα ανεργίας καταβάλλεται το πολύ για ένα χρόνο.

Η φορολόγηση λοιπόν των πλουσίων δε θα έλυνε το πρόβλημα, αλλά θα μπορούσε να δώσει μία σημαντική ανάσα στην οικονομία των χωρών, ενώ θα προσέδιδε και το αίσθημα της δικαιοσύνης και ίσως να μείωνε και το ποσοστό φορολογίας στις κατώτερες κοινωνικές τάξεις. Στην Ελλάδα όμως πρέπει να γίνει και ένα βήμα παραπέρα. Πρέπει να γίνουν επενδύσεις σε ελεγκτικούς μηχανισμούς κατά της φοροδιαφυγής και να επιβάλλονται μεγάλες ποινές στους φοροφυγάδες. Διαφορετικά θα πληρώνουν πάντα τη νύφη οι δύστυχοι μισθωτοί και συνταξιούχοι και οι υπόλοιποι θα πίνουν στην υγειά των πρώτων, των κορόιδων.